Rozmowa z Ma艂gorzat膮 Olejnik z Olsztyna, globtroterk膮, mi艂o艣niczk膮 kuchni narodowych

Ma艂gorzata Olejnik. Fot. Newsbar.pl
Ma艂gorzata Olejnik. Fot. Newsbar.pl

-Herbata, kt贸r膮 pijemy pochodzi z supermarketu czy przywioz艂a艣 j膮 z dalekich kraj贸w.

-Przed kilkoma dniami przywioz艂am z Chin, dok艂adnie z regionu Yunan, gdzie s膮 wielowiekowe tradycje uprawy herbaty i kwiat贸w. T臋 kt贸r膮 pijemy zmieszano z kwiatami r贸偶y. Smak jest wyj膮tkowy. Herbat臋 sprzedaje si臋 tam pod wieloma postaciami. Cz臋sto sprasowan膮 z r贸偶nymi domieszkami, aby nada膰 jej aromatu. Podczas podawania napoju obowi膮zuje ceremonia艂. Dobra herbata kosztuje. Kilogram 400-500 z艂. Dla mnie najlepsz膮 herbat膮 jest Pu erh, aromatyczna i o w艂a艣ciwo艣ciach zdrowotnych. Jest jak wino, mo偶e le偶akowa膰 latami. Im starsza tym lepsza. Kupuj膮c j膮 w sklepie zwraca si臋 uwag臋 na dat臋 produkcji. Im starszy rocznik tym dro偶szy.

-Niedawno wr贸ci艂a艣 te偶 z Peru, gdzie ju偶 wcze艣niej przebywa艂a艣 kilka lat. Jak wygl膮da dzisiejszy 艣wiat z tej odleg艂ej perspektywy?

Sprasowana, chi艅ska herbata z dodatkiem kwiat贸w r贸偶y. Fot. Newsbar.pl
Sprasowana, chi艅ska herbata z dodatkiem kwiat贸w r贸偶y. Fot. Newsbar.pl

-W obu krajach przebywa艂am w regionach g贸rzystych. W Chinach u podn贸偶a Himalaj贸w, na wysoko艣ci oko艂o 2 tys. m n.p.m. W Peru na zbli偶onej wysoko艣ci. Wra偶enia z obu tych miejsc s膮 bardzo podobne. Na stokach g贸r tu i tam uprawia si臋 herbat臋, kaw臋, tyto艅. Ludzie te偶 podobnie si臋 zachowuj膮. I ten dominuj膮cy ba艂agan, walaj膮ce si臋 艣mieci, nie艂ad, chaos. Odleg艂o艣膰 ogromna, a wra偶enia te same. Poziom inwestycyjny tak偶e zbli偶ony. W Peru tn膮 Andy na kawa艂ki poprzez budow臋 dr贸g, autostrad, kopalni – zupe艂nie jak w Chinach, kt贸re buduj膮 si臋 chyba na wi臋ksz膮 skal臋, co wida膰 bardziej przez destrukcj臋 艣rodowiska naturalnego. Przeci臋tne wioski w Peru i w Chinach s膮 do siebie bardzo podobne, mo偶e w艂a艣nie wskutek globalizacji, kt贸ra dostarcza tych samych technologii i narz臋dzi powoduj膮c unifikacj臋 ludzkich postaw i zachowa艅. W Peru budowano kiedy艣 domy wg tradycyjnej technologii adobe tj. wykorzystuj膮c glin臋 zmieszan膮 ze s艂om膮. Ceg艂y suszy艂y si臋 na s艂o艅cu, a domy z tego surowca by艂y pi臋kne i wspaniale wpisywa艂y si臋 w krajobraz. Teraz domy buduje si臋 z cementu i przykrywa blach膮. Wygl膮da to koszmarnie. Betonowe domy zupe艂nie nie pasuj膮 do krajobrazu, a w porze deszczowej blacha wydaje dojmuj膮cy odg艂os.

Pos艂uchaj wypowiedzi na ten temat:

W Chinach d膮偶enie do dobrobytu wida膰 bardziej po inwestycjach drogowych i przemys艂owych. Wsie otaczaj膮 si臋 fabrykami, kopalniami. Jedzie si臋 drog膮, a nad ni膮 przebiega inna droga, a nad ni膮 jeszcze jedna estakada. Tradycyjne Chiny umieraj膮, w krajobraz wpisuj膮 si臋 brzydkie, industrialne konstrukcje. Spo艂ecze艅stwo si臋 bogaci, s膮 surowce, ca艂y 艣wiat lokuje tam produkcje, rynek jest ogromny, kwitnie konsumpcja, kraj si臋 rozwija. 艢rodowisko naturalne cierpi.

Sprasowane kwiaty, kt贸re mo偶na zaparza膰, w smaku przypominaj膮 zielon膮 herbat臋. Fot. Newsbar.pl
Sprasowane kwiaty, kt贸re mo偶na zaparza膰, w smaku przypominaj膮 zielon膮 herbat臋. Fot. Newsbar.pl

-A to przecie偶 ci膮g艂e pocz膮tek jakiego艣 procesu. Co b臋dzie z tym naturalnym 艣wiatem za 20 czy 30 lat? Zamienimy go w betonow膮 pustyni臋?

-Taki gwa艂towny rozw贸j bez my艣lenia o 艣rodowisku naturalnym sko艅czy si臋 藕le. Przy obecnej skali wydobywczej za te 30 lat chyba zabraknie surowc贸w naturalnych, albo samego 艣rodowiska. Chi艅czycy chodz膮 w maskach, ale w og贸le nie zastanawiaj膮 si臋 nad przyczyn膮, dlaczego tak si臋 dzieje. Nikt nie my艣li co b臋dzie dalej, jak upora膰 si臋 z nadchodz膮cymi zagro偶eniami.

-Mo偶e przyczyna tkwi w ich systemie politycznym, w kt贸rym w艂adza dominuje nawet nie nad obywatelem, a nad 艣rodowiskiem w艂a艣nie.

-Tam jest przedziwny system polityczny, kt贸ry trzeba po prostu nazywa膰 komunistycznym z udzia艂em w艂asno艣ci prywatnej na wielk膮 skal臋. Dominacj臋 w艂adzy wida膰 w艂a艣nie w planowaniu przestrzennym. Znika niska – czasem historyczna – zabudowa, na miejscu kt贸rej powstaj膮 ogromne wie偶owce. Na przyk艂ad obok Hongkongu w艂adza zdecydowa艂a pod koniec lat 90-tych, 偶e powstanie konkurencyjne miasto Shenzhen. I tak si臋 sta艂o, powsta艂o zupe艂nie od podstaw. Ka偶da wi臋ksza firma chce by膰 tam obecna. O艣rodek rozwija si臋 na niespotykan膮 skal臋. Podobnie w Szanghaju, naprzeciwko historycznego nadbrze偶a ci膮gle powstaje nowoczesna cz臋艣膰 miasta. Przy czym Chiny s膮 krajem kontrast贸w je艣li chodzi dochody mieszka艅c贸w. Jest wielu bogatych Chi艅czyk贸w i wida膰 ich na ulicach miast, ale s膮 tak偶e masy biednych Chi艅czyk贸w, szczeg贸lnie widoczne na prowincji, na p贸艂nocy kraju. Domy i szko艂y nie s膮 ogrzewane. Dzieci podczas zaj臋膰 lekcyjnych wyprowadza si臋 na boisko, 偶eby mog艂y ogrza膰 si臋 w s艂o艅cu. To pokazuje, 偶e Chiny ci膮gle b臋d膮 chcia艂y goni膰 艣wiat, ale konsekwencje rozwoju s膮 dla 艣rodowiska naturalnego trudne do przewidzenia.

Ma艂gorzata Olejnik. Fot. Newsbar.pl
Ma艂gorzata Olejnik. Fot. Newsbar.pl

Rozmawia艂: Marcin Kosak